Meer dan 281 nieuwe kerken gestart in Nederland

In Nederland zijn vanaf 1990 meer dan 281 nieuwe kerken gestart. Dat is één van de conclusies van een onderzoek naar gemeentestichting door Martijn Vellekoop. In Zuid-Holland vond hij meer dan zeventig nieuwe kerken, in Zeeland slechts vijf. De resultaten van het onderzoek werden zaterdag gepresenteerd tijdens het Xnoizz Flevo Festival in Bussloo.

Het werkelijke aantal nieuwe kerken zal hoger liggen dan de 281 initiatieven die binnen het onderzoek gevonden werden, ondermeer omdat sommige kerken alweer gestopt zijn. Vellekoop: “Ik schat het werkelijke aantal nieuwe kerken ergens tussen de 300 en 500. Dat vind ik verrassend veel, zeker als je kijkt naar het dalende kerkbezoek.” Migrantenkerken, kerken die fuseerden en kerken die voortkomen uit een conflict vielen niet binnen de afbakening van het onderzoek. Het onderzoeksrapport ‘Nieuwe kerken in een nieuwe context’ is te downloaden.

Bij 60% van de nieuwe kerken gaat het om evangelische kerken en pinkstergemeentes. Er zijn
nauwelijks Rooms Katholieke parochies gestart en ook binnen de Protestantse Kerk in
Nederland is het aantal initiatieven beperkt, al is de aandacht voor momenteel wel groeiende. Bij het starten van nieuwe kerken is in 43% van de gevallen iemand betrokken met een theologische opleiding. De meeste gemeentestichters zijn tussen de 30 en 39 jaar.

Luisteren
Uit de resultaten van Vellekoop blijkt dat nieuwe kerken over het algemeen niet erg bezig zijn met de wensen en noden van hun directe omgeving. Slechts een klein deel doet goed onderzoek naar de buurt voordat ze beginnen met gemeentestichting. Vellekoop ziet ruimte voor verbetering: “Meestal even gemeentestichters aan dat ze een nieuwe kerk starten om niet-christenen duidelijk te maken dat het geloof de moeite waard is. Hartstikke mooi wat mij betreft, maar ik denk wel dat het belangrijk is dat nieuwe kerken naar hun omgeving luisteren voor ze aan de slag gaan. Alleen als je goed luistert en daar wat goeds mee doet, kan je echt bij het hart van mensen komen.”

Met dit onderzoek rondt Vellekoop zijn theologiestudie aan de Vrije Universiteit Amsterdam af. Zijn onderzoek werd begeleid door dr. Sake Stoppels (docent gemeenteopbouw aan de Vrije Universiteit) en dr. Stefan Paas (lector gemeenteopbouw aan de Christelijke Hogeschool Ede). Vellekoop studeerde eerder Communicatiewetenschap en is zelf betrokken bij gemeentestichting in het Westland.

Over Peter Wierenga

Zelfstandig gevestigd kerkelijk werker en adviseur en begeleider bij kerkplantingen en pioniersplekken